نقد و تفسير شعر «مرگ» اثر شاملو

مرگ….

هرگز از مرگ نهراسيده ام،

اگرچه دستانش از ابتذال شكننده تر بود.

هراس من – باري- همه از مردن در سرزميني ست،

كه مزد گور كن،

از بهاي آزادي آدمي

افزون باشد.

**

جستن،

يافتن،

و آن گاه،

به اختيار بر گزيدن،

و از خويشتن خويش،

بارويي پي افكندن-

اگر مرگ را از اين همه ارزشي بيش تر باشد،

حاشا حاشا كه هرگز از مرگ هراسيده باشم.

دي ماه 1341

(آيدا در آينه):

نقد و تفسير:اصلان قزللو

شعر دو بند دارد.

بند اول : بي مقدمه ، يك جمله ي انكاري»هرگز از مرگ نهراسيده ام» . ذهن مخاطب را به سوي مرگ مي كشاند و آشنايي زدايي مي كند. چرا كه بيش ترينه ي مردم از مرگ مي ترسند. آن گاه به مقايسه ي مرگ و ابتذال مي پردازد. ابتذال از مرگ ترسناك تر و در نتيجه هولناك تر است. بعد به سرزميني مي رود كه خود در آن مي زيد. در آنسرزمين ، ارزش آزادي از مزد گوركن كم تر است . باري(خلاصه) بايد از مرگ در چنين سرزميني هراسيد. به اين زاويه ي پنهان نيز بنگريم: مرگ در سرزمين برخوردار از آزادي ، ترسناك نيست.

در مصراع»بهاي آزادي آدمي» با تكرار مصوت بلند»آ» گويي موسيقي شعر را در نواختن نغمه ي آزادي به كار گرفته است تا آن را مورد توجه قرار دهد.

در بند دوم: آزادي چيست؟ جست و جو در تمام زواياي زندگي و گزينش دلخواه آن و سامان دادن زندگي چنان كاخي بلند كه «از باد و باران نيابد گزند» (فردوسي) و اين باروي بلند در امتداد تصوير شعر به آيندگان نيز خواهد رسيد. در دو مصراع پاياني ، با آوردن حرف شرط»اگر» ، مرگ را با كاخ ساخته شده از آزادي (زندگي آزاد و دلخواه و ارزشمند) مقايسه مي كند كه» اگر مرگ از اين همه ارزش بيش تري داشته باشد» مخاطب را به تامل وا مي دارد. در چنين سرزميني كه مرگ ارزش بيش تري از آزادي دارد ، در نتيجه مزد گوركن از بهاي آزادي افزون تر است.پس هيچ گاه نبايد از مرگ ترسيد .حال به زاويه اي ديگر نگاه كنيد: يقين ارزش آزادي بيش تر از مرگ است . در اين صورت، آزادي آن قدر عزيز و گرامي است كه حيف است آدمي بميرد. پس بايد از مرگ هراسيد.

فرم ذهني شعر ، بسيار ماهرانه و شاعرانه و دقيق طرح شده است. كه عناصر شعر : مرگ ، ترس، ابتذال،سرزمين ، گوركن، آزادي، جست و جو ، گزينش،بارو(برج و قلعه) را به هم مي پيوندد و مخاطب را از راهروهاي عاطفي شاعر گذر مي دهد و درون برج مي رساند.

با انتخاب زبان ادبي و بهره گيري از واژه هاي كهن ، مانند» باري، بارو، حاشا و هراس ، و چينش جمله ها ي فاخر ، هنجار گيزي كرده و متن را لذت بخش كرده است.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: